Flaga Unii Europejskiej

Kalendarium

Data
Wydarzenie
19.09.1946Winston Churchill przedstawia w Zurychu program utworzenia Stanów Zjednoczonych Europy
1.01.1948Powstanie Unii Celnej Beneluksu (Belgia, Holandia, Luksemburg)
5.05.1949Powstanie Rady Europy (Londyn)
4.11.1950Rada Europy uchwala konwencję o o ochronie praw człowieka. Powołanie Europejskiej Komisji Praw Człowieka i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka
18.04.1951Traktat Paryski o ustanowieniu Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali (Belgia, Holandia, Luksemburg, Francja, Włochy, RFN - tzw. "Szóstka") (EWWiS)
27.05.1952Powstanie Europejskiej Wspólnoty Obronnej - nie dochodzi do skutku ze względu na veto francuskiego Zgromadzenia Narodowego
23.10.1954Utworzenie Unii Zachodnioeuropejskiej
25.03.1957Traktaty rzymskie - kraje EWWiS ustanawiają Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG) i Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Euroatom)
1965Połączenie organów wykonawczych EWWiS, EWG i Euroatomu - Układy o fuzji
1.07.1968Unia celna - wspólna taryfa dla państw spoza EWG (CCT)
1970Przedstawienie planu Unii Gospodarczej i Walutowej - plan Wernera
1970-73Przyjęcie do Wspólnot Europejskich Danii, Norwegii (referendum narodowe odrzuci decyzję o wstąpieniu), Wielkiej Brytanii i Irlandii, stowarzyszenie z Turcją i Maltą
1975Propozycja przekształcenia EWG w Unię Europejską (UE) - raport Tindemansa
13.03.1979Wejście w życie Europejskiego Systemu Walutowego
7-10.06.1979Pierwsze powszechne wybory do Parlamentu Europejskiego
19.06.1983Rada Europejska podpisuje deklarację w sprawie projektu powstania UE
1.02.1985Wyłączenie z obszru integracji Wspólnot Grenlandii (czego zabraniały traktaty rzymskie)
14.06.1985Układ z Schengen między Belgią, Holandią, Francją, Luksemburgiem i RFN o zniesieniu kontroli na wspólnych granicach (do którego w kolejnych latach przystąpiły Hiszpania, Portugalia, Grecja i Włochy)
9.05.1986Symboliczne wywieszenie w Brukseli flagii europejskiej i odegranie hymnu Europy
1.07.1987Wejście w życie Jednolitego Aktu Europejskiego
25.06.1988Podpisanie deklaracji EWG-RWPG, początek kontaktów Wspólnot z krajami Europy Środkowo-Wschodniej
26-27.07.1989Rada Europejska uchwala realizację Unii Gospodarczej i Walutowej
3.10.1990Zjednoczenie Niemiec
16.12.1991Podpisanie Układów europejskich - Polska, Czechosłowacja i Węgry stowarzyszone ze Wspólnotami Europejskimi
7.02.1992Podpisanie traktatu z Maastricht o utworzeniu Unii Europejskiej (wszedł w życie 1.11.1993)
2.05.1992Utworzenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego
1.02.1993Rozpoczęcie negocjacji z Austrią, Finlandią i Szwecją o członkostwo we Wspólnotach Europejskich
1.01.1995Przystąpienie Austrii, Finlandii i Szwecji do UE
16.07.1997Przedstawienie Parlamentowi Europejskiemu programu Agenda 2000
2.10.1997traktat amsterdamski (wszedł w życie 1.06.1999)
31.03.1998Komisja Europejska rozpoczyna rozmowy akcesyjne z Polską
22-23.03.1999Zatwierdzenie Agendy 2000 na szczycie UE w Berlinie
08.11.2000Opublikowanie raportu Komisji Europejskiej o postępach Polskii innych państw członkowskich w drodze do UE
07-11.2000Szczyt w Nicei podejmuje próbę reformy wewnętrznej UE. Powstaje traktat z Nicei. Przywódcy 15-tki zadecydowali, że od momentu jego wejścia w życie UE będzie gotowa przyjąć nowych członków
07.06.2001Referendum w Irlandi odrzuca traktat z Nicei
01.01.2002Do obiegu wchodzą banknoty i monety Euro
200310 lipca. Konwent w sprawie przyszłości Europy kończy prace na temat projektu Konstytucji dla Europy.
4 października. Rozpoczyna się konferencja międzyrządowa,której zadaniem jest sporządzenie Traktatu Konstytucyjnego UE.
20041 maja. Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Słowacja, Słowenia i Węgry przystępują do Unii Europejskiej.
10 i 13 czerwca. Odbywają się szóste bezpośrednie wybory do Parlamentu Europejskiego.
29 października. W Rzymie przyjęta zostaje Konstytucja dla Europy (pod warunkiem ratyfikacji przez państwa członkowskie).
22 listopada. Komisja Europejska rozpoczyna urzędowanie pod przewodnictwem José Manuela Barroso.
200529 maja i 1 czerwca. Podczas referendum we Francji wyborcy odrzucają Konstytucję unijną. Trzy dni później "nie" Konstytucji mówią wyborcy w Holandii.
3 października. Rozpoczynają się negocjacje akcesyjne z Turcją i Chorwacją.
20071 stycznia. Bułgaria i Rumunia przystępują do Unii Europejskiej.
Słowenia przyjmuje euro.
20081 stycznia. Cypr i Malta przyjmują euro.
12 grudnia. Szwajcaria przystępuje do strefy Schengen
20091 stycznia. Słowacja wprowadza euro
4-7 czerwca.Siódme bezpośrednie wybory do Parlamentu Europejskiego
20109 luty. Parlament Europejski zatwierdza Komisję Europejską pod przewodnictwem José Manuela Barroso
1 marzec. Rada Europejska przyznaje Serbii status kraju kandydującego.
20111 stycznia. Estonia przyjmuje euro jako 17 państwo UE
19 grudnia. Liechtenstein dołącza do strefy Schengen.
201222 styczeń. W referendum Chorwaci opowiadają się za przystąpieniem do UE
1 lipca. Polska przejmuje na sześć miesięcy rotacyjne przewodnictwo w Radzie UE.
20131 lipca. Chorwacja stanie się pełnoprawnym 26 państwem UE

Unia Europejska - Co to jest?

Powstanie Unii Europejskiej jest rezultatem ponad 41 lat zacieśniania integracji między państwami europejskimi - procesu, który rozpoczął się w 1951 roku między 6 państwami: Niemcami, Francją, Holandią, Belgią, Luksemburgiem i Włochami.

Wtedy to powstała Europejska Wspólnota Węgla i Stali - pierwszy krok na drodze zjednoczenia, a w 6 lat później utworzono Europejska Wspólnotę Gospodarczą i Europejską Wspolnotę Energii Atomowej. Pogłębiający się przez lata proces zjednoczeniowy został uwieńczony w 1992 roku podpisaniem Traktatu Maastricht - dokumentu tworzącego nową formę organizacyjną dla integracji europejskiej - Unię Europejską, którą tworzy dziś 15 panstw: 6 założycieli - Francja, Niemcy, Włochy, Luksemburg, Belgia i Holandia - !951 Dania, Irlandia i Wlk. Brytania - 1973, Grecja - 1981, Hiszpania i Portugalia - 1986, Austria, Finlandia i Szwecja - 1995.

Cele Unii Europejskiej

Głównym zadaniem Unii Europejskiej jest organizacja stosunków między państwami członkowskimi i między narodami Europy w sposób oparty na zasadzie solidarności i zrozumienia.

Główne cele UE to:

Instytucje Unii Europejskiej

Unia Europejska zbudowała 5 instytucji zarządzajacych jej działaniem i rozwojem.
Nie są one oparte na tradycyjnym modelu trójpodziału władzy (więcej o instytucjach):

Powyższe instytucje wspierane są poprzez działalność innych pomocniczych organów:

Poza tymi formalnymi instytucjami istnieje jeszcze jedno, nieformalne ciało: Rada Europejska - regularne, odbywające się co pół roku spotkanie szefów państw i rzadów członków Unii oraz Przewodniczącego Komisji Europejskiej.
Podczas posiedzeń Rady dyskutowane są kluczowe zagadnienia dotyczące aktualnych problemów i kierunków rozwoju Unii Europejskiej.

UWAGA: Rada Europejska i Rada Unii Europejskiej to dwie osobne instytucje UE. Nie należy także żadnej z nich mylić z Radą Europy - instytucją pozostającą poza UE i nie związaną z "piętnastką".

Prawa obywatelskie

Jednym z głównych ideałów UE jest stawianie w centrum wszystkich działań jednostkę, obywatela Unii Europejskiej, człowieka.
Mając ten fakt na uwadze, instytucje Unii Europejskiej uznały fundamentalne prawa człowieka jako podstawę wszystkich aktów prawnych i rozwinęły prawodawstwo dotyczące swobody poruszania się i zamieszkania na terenie całej Unii Europejskiej.
Zasadę tę podkreślił Traktat z Maastricht, który wprowadził pojęcie obywatelstwa europejskiego, co zaowocowało nowymi prawami obywatelskimi i politycznymi. Prawa te zostały następnie rozwinięte i sprecyzowane w Traktacie Amsterdamskim.

Według Traktatów Unia ma prawo przeciwstawiać się wszelkim przejawom dyskryminacji na tle seksualnym, rasowym, etnicznym, religijnym, wiekowym i poglądowym.

Unia Europejska ustanowiła specjalna politykę zmierzającą w kierunku wyrównania szans między kobietami a mężczyznami.

Prawo do swobodnego przemieszczania się na terenie UE było początkowo częścią polityki rynku wewnętrznego i dotyczyło transferu pracowników. Stopniowo przeistoczyło się jednak w obywatelskie prawo do swobodnego poruszania się i zamieszkania przez obywateli UE w każdym zakątku Unii Europejskiej.

Inne prawa wprowadzone przez obywatelstwo europejskie to:

Symbole europejskie

Symbole Europejskie mają na celu podkreślić, że Unia Europejska stanowi jednolitą wspólnotę polityczną i kulturową.

Traktaty europejskie

Integracja europejska została oparta na trzech traktatach założycielskich:

Traktaty założycielskie były nieznacznie zmieniane przy okazjach kolejnych rozszerzeń Wspólnot w latach 1973, 1981, 1986 i 1995. Większe zmiany instytucjonalne i polityczne w Unii Europejskiej wprowadziły trzy ważne dokumenty:

Wyzwania na przyszłość

Integracja europejska, ani budowa Unii Europejskiej nie zostały jeszcze zakończone. Unię czeka w przyszłości wiele wyzwań i problemów, które musi rozwiązać pamiętając stale o swojej misji tworzenia w Europie jak najszerszej przestrzeni dobrobytu, bezpieczeństwa, wolności i poszanowania praw człowieka.

W perspektywie najbliższych lat Unię Europejską czekają:

Droga Polski do Unii Europejskiej

Polska rozpoczęła proces integracji z Unią Europejską już po upadku systemu komunistycznego. Za oficjalną datę uznaje się rok 1988, kiedy to nawiązano stosunki dyplomatyczne z Europejską Wspólnotą Gospodarczą. We wrześniu Polska rozpoczęła negocjacje z EWG w sprawie umowy o handlu oraz współpracy gospodarczej, którą podpisano ostatecznie rok później, w 1989 roku. Umowa przewidywała stopniowe znoszenie ograniczeń ilościowych nakładanych przez Wspólnoty na import towarów pochodzących z Polski, aż do całkowitego wyeliminowania w roku 1994. Wskutek realizacji umowy już w 1990 roku państwa członkowskie Wspólnot stały się głównym partnerem handlowym dla Polski.

Pierwsze demokratyczne wybory w 1989 roku dobrze wpłynęły na pozycję Polski wśród zachodnioeuropejskich elit politycznych. W 1989 roku podjęto również decyzje o przyznaniu pomocy dla Polski i Węgier - państw, które najwcześniej podjęły trudną próbę wprowadzania reform ustrojowych. Była to podstawa prawna powstania programu PHARE (Poland and Hungary Assistance for Restructuring their Economies), który rozszerzono później na inne państwa Europy Środkowej i Wschodniej. Jednocześnie powołano Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOR), którego głównym celem miało być wspieranie transformacji ustrojowej w krajach byłego bloku wschodniego.

W lipcu 1989 roku utworzono Przedstawicielstwo Rzeczpospolitej Polskiej przy Wspólnotach Europejskich w Brukseli. Pierwszym ambasadorem RP przy Wspólnotach Europejskich został Jan Kułakowski. Funkcję pełnomocnika powierzono Jackowi Saryusz-Wolskiemu.

Rok po utworzeniu przedstawicielstwa Polski złożono oficjalny wniosek o rozpoczęcie negocjacji umowy o stowarzyszeniu ze Wspólnotami Europejskimi. Konsekwencją tej umowy było powołanie pełnomocnika rządu ds. integracji z Unią Europejską oraz pomocy zagranicznej. Struktury stworzone w Polsce i Brukseli miały zainicjować proces integracji z UE.

Rezultatem prowadzonych od 1990 roku obustronnych rozmów stał się wynegocjowany Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie Rzeczypospolitej Polskiej i Wspólnot Europejskich oraz ich państw członkowskich, zwany Układem Europejskim. Układ ten podpisano 16 grudnia 1991 roku. Umożliwił on rozwój handlu i stosunków gospodarczych między stronami, ustanowił zasady pomocy finansowej oraz ramy wspierania Polski w procesie wejścia do UE. Układ wszedł w życie w 1994 roku (część handlowa Układu weszła w życie jako umowa przejściowa, w dniu 12 marca 1992 roku).

W 1993 roku rząd opracował program działań dostosowujących polską gospodarkę i system prawny do wymagań Układu Europejskiego. Program ten określił ramy prowadzenia działań dostosowawczych w kolejnych latach. Stowarzyszenie nie gwarantowało członkostwa w Unii Europejskiej. Przełomowe znaczenie miała tu polityczna decyzja Rady Europejskiej z 21-22 czerwca 1993 roku, stwarzająca możliwość przystąpienia państw Europy Środkowej i Wschodniej do Unii po spełnieniu określonych warunków politycznych i gospodarczych. Warunki te spisano jako tzw. kryteria kopenhaskie. Mówią one m.in. o konieczności osiągnięcia przez kraj kandydujący stabilności instytucji gwarantujących demokrację, funkcjonowaniu gospodarki rynkowej, istnieniu potencjału mogącego sprostać konkurencji i siłom rynkowym Unii oraz wypełnianiu celów Unii Politycznej, Gospodarczej i Walutowej.

Formalnym potwierdzeniem polskich dążeń do uzyskania członkostwa w UE było złożenie 8 kwietnia 1994 roku oficjalnego wniosku w sprawie przystąpienia Polski do UE w Atenach przez ówczesnego min. Andrzeja Olechowskiego. Wniosek otworzył drogę do konkretnych działań. W 1995 roku Rada Europejska opublikowała "Harmonogram działań dostosowujących polski system prawny do zaleceń Białej Księgi Komisji Europejskiej". Harmonogram został zaakceptowany przez Radę Ministrów RP 15 listopada 1997 roku.

8 sierpnia 1996 roku został powołany do życia Komitet Integracji Europejskiej (KIE), który jest odpowiedzialny ze strony ministerialnej za proces integracji Polski z UE. KIE koordynuje politykę integracji oraz działania dostosowujące Polskę do standardów europejskich. Koordynuje również działania administracji państwowej w zakresie otrzymywanej pomocy zagranicznej. W momencie powołania KIE zniesiono urząd pełnomocnika rządu do spraw integracji europejskiej oraz pomocy zagranicznej.

Kolejnym krokiem w procesie integracji z UE było przyjęcie przez Radę Ministrów w 1997 r. Narodowej Strategii Integracji (NSI) - dokumentu systematyzującego dotychczasowe przedsięwzięcia integracyjne i określającego zadania dostosowawcze w okresie poprzedzającym członkostwo. W 1997 roku powstał natomiast zespół zajmujący się przygotowaniem dokumentacji na potrzeby negocjacji o członkostwo Polski w UE, a w lipcu tego samego roku został utworzony Międzyresortowy Zespół do Spraw Przygotowania Negocjacji Akcesyjnych z Unią Europejską. Natomiast 3 czerwca 1997 roku Rada Ministrów RP przyjęła Harmonogram działań implementacyjnych Narodowej Strategii Integracji, który określił podstawowe zadania oraz odpowiedzialne za ich wprowadzanie instytucje, a także terminy realizacji tych zadań.

Ostateczne stanowisko krajów członkowskich w sprawie rozszerzenia Unii sformułowane zostało przez szefów państw i rządów UE podczas szczytu w Luksemburgu 12 i 13 grudnia 1997 roku. Rada Europejska postanowiła wówczas o rozpoczęciu 30 marca 1998 roku procesu rozszerzania Unii, który obejmuje wszystkie kandydujące państwa z Europy Środkowej i Wschodniej oraz Cypr. Rada Europy zadecydowała także o zwołaniu Międzyrządowych Konferencji Akcesyjnych z państwami, z którymi w pierwszej kolejności toczą się negocjacje. Wśród tych krajów znajduje się Polska.

Odpowiadając na gotowość Unii Europejskiej do rozszerzenia, w marcu 1998 premier powołał pełnomocnika rządu do spraw negocjacji o członkostwo PR w Unii Europejskiej oraz Zespół Negocjacyjny w Sprawie Negocjacji o Członkostwo RP w Unii Europejskiej. Głównym negocjatorem i przewodniczącym Zespołu Negocjacyjnego został Jan Kułakowski. 28 czerwca 1998 roku Rada Ministrów RP przyjęła NarodowyProgram Przygotowania do Członkostwa w Unii Europejskiej (NPPC), który wyznacza kierunek koniecznych działań dostosowawczych oraz określa harmonogram ich realizacji w latach 1998-2002.

Zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami negocjacje akcesyjne rozpoczęły się 31 marca 1998 roku. Zakończą się podpisaniem traktatu akcesyjnego przez państwa członkowskie Unii Europejskiej i Polskę. Po ratyfikacji traktatu sygnatariuszy, Polska stanie się członkiem Unii Europejskiej.

13 grudnia 2002 roku na Szczycie Państw UE w Kopenhadze, po ostatecznym zakończeniu negocjacji Polska została przyjęta do grona państw Unii Europejskiej. Przyjęcie nastąpi 1 maja 2004 roku. Traktat akcesyjny został podpisany w dniu 16 kwietnia 2003 w Atenach przea szefów rządów 15 państw Uni Europejskiej i 10 państw kandydujących, w tym Polskę.

W dniach 7 i 8 czerwca 2003 roku odbyło się 2 dniowe Narodowe Referendum w którym Polacy ostatecznie wypowiedzieli się czy chcą wstąpić do Zjednoczonej Europy.

W Referendum wzięło udział 58,85% Polaków, za wejściem Polski w struktury Unii Europejskiej opowiedziało się 77,45%. W tej sytuacjii Referendum jest ważne i zachowuje moc wiążącą. Członkiem Unii Europejskiej Polska zostanie 1. maja. 2005 roku.

Wraz z Polską do unii Europejskiej przyjęto 10 nowych państw.

Oto pozostała dziewiątka: Litwa, Łotwa, Estonia, Czechy, Węgry, Słowacja, Cypr, Malta, Słowenia.
W krajach tych również odbędą się w 2003 roku Narodowe Referenda w których zainteresowani obywatele tych państw wypowiedzą się na temat członkostwa w UE.

Możesz także zobaczyć:

» Mapę rozszerzonej Unii Europejskiej