Wolfgang Amadeus Mozart
(1685 - 1750)

geniusz muzyczny epoki klasycznej


Wolfgang Amadeus Mozart występujący
w 1762 roku w wieku 6 lat
przed cesarzową Marią Teresą w Wiedniu
obraz nieznanego malarza

Wolfgang Amadeus Mozart żył w okresie muzycznego klasycyzmu. Termin "klasycyzm" oznacza styl w muzyce popularny w drugiej połowie XVIII wieku. Muzyka klasyczna znacznie różniła się stylem i formą od muzyki barokowej którą reprezentowali najwybitniejsi jej twórcy (J.S.Bach i G.F. Haendel). Dominował w nich polifoniczny porządek i wzniosłe ozdobne brzmienie. Muzyka klasyczna wnosi do muzyki nowe formy: symfonie, koncerty klasyczne, kwartety smyczkowe, sonaty, Formy te zbudowane były z trzech lub czterech części, miały przejrzystą budowę i wyraźnie się od siebie różniły. Są to formy muzyczne wykorzystywane przez kompozytorów do dziś.
Mozart dorastał w muzycznym otoczeniu, był tzw. "cudownym dzieckiem", w wieku 3 lat próbował grać na klawesynie zasłyszane melodie. W rok później uczył się już systematycznie muzyki u swojego ojca Leopolda Mozarta, kapelmistrza na dworze arcybiskupim w Salzburgu i pedagoga, autora cenionej "Szkoły gry na skrzypcach".Po roku nauki biegle opanował grę na skrzypcach i klawesynie i rozpoczą dawać pierwsze koncerty. Dzieciństwo Mozarta to nieustanne podróże i występy po całej Europie min. Austria, Niemcy, Szwajcaria, Włochy, Holandia. To pasmo zachwytów, oklasków, bardzo kosztownych podarunków, wizyt na wielu europejskich dworach, spotkań z koronowanymi głowami. Z drugiej strony to pasmo wielu wyrzeczeń, ciągłych podróży od miasta do miasta, od pałacu do pałacu, z kraju do kraju, po kiepskich drogach i bezdrożach, w trzęsącym się powozie, często po kilkanaście godzin dziennie. W wysępowała z nim, jego starsza o dwa lata siostra, również niezwykle utalentowana muzycznie. W wieku trzynastu lat otrzymał Mozart stanowisko pierwszego skrzypka (koncertmistrza) na dworze arcybiskupim w Salzburgu. Były to lata naznaczone wieloma przykrościami, dla Mozarta który zaznał już smaku sukcesów i wielkiej sławy europejskiej. Ko kolejnym konflikcie ze swoim pracodawcą, rozgniewany złym traktowaniwm kompozytor, wyjeżdża do Wiednia i zaczyna życie niezależnego kompozytora. Komponuje doskonałe symfonie, sonaty, opery, kwartety, koncerty na instrumenty. W wieku 20 lat był już uznanym mistrzem stylu klasycznego, nadając mu za sprawą swego geniuszu niepowtarzalny koloryt i wdzięk.



Wolfgang Amadeus Mozart koncertuje
ojcem Leopoldem i siostrą Marią Anną
akwarela Louisa Carrogi


Jednak w tym czasie wybór drogi niezależnego kompozytora był krokiem bardzo ryzykownym. Sytuacja niezależnego kompozytora, mimo wszystko, zależala og gustów zamożnej arystokracji. Ludzie ci zamawiali utwory muzyczne, płacili za koncerty domowe, zatrudniali jako nauczycieli muzyki. Od nich w dużej mierze zależały sukcesy artystyczne i materialne ówczesnych kompozytorów. Nad Mozartem zaczęły gromadzić się chmury. Nie był już oklaskiwanym cudownym dzieckiem, jego występy przestały być sensacją, zaś prawdziwych milośników muzyki doceniających jego niezwykły talent było niewielu.
Poza tym miał tu duże znaczenie trudny charakter Mozarta. Nie potrafił pogodzić się z pewnymi zwyczajami i atmosfeą panującą na dworach. Był świadomy swego geniuszu, ale nie potrafił go wykorzystać, nie umiał zabiegać o własne interesy, prowadził często bardzo rozrzutne życie ponad stan. Toteż w życiu Mozarta zaczęła gościć bieda zwłaszcza po założenie rodziny. Trzeba jednak przyznać że ta sytuacja nie wpłynęła na osłabienie sił twórczych kompozytora. Mało tego, jego twórczość utrzymana była dalej w cudownym optymistycznym tonie, pełna wewnętrznej harmonii i równowagi, tworczość szczęśliwego człowieka, wolnego od trosk materialnych i duchowych. Twórczość oparta o śpiewność i genialną prostotę, jednocześnie kunsztowna w jej klasycznej formie.

Bieda, choroba, i inne życiowe kłopoty były przyczyną przedwczesnej śmierci genialnego kompozytora. Zmarł 5 grudnia 1791 roku w Wiedniu podczas szalejącej epidemii nieznanej choroby jednej z wielu które dziesiątkowaly ówczesną Europę. Pochowany we wspólnym grobie dla najuboższych, w miejscu które po kilku dniach zostało zapomniane. Pozostała pamięć i muzyka.

Twórczość Mozarta jest niezwykle bogata, jest to tłumaczone niezwykle rzadką cechą talentu jaką był obdarzony. Przystępując do napisania utworu muzycznego miał w wyobraźni obraz jego całości w najdrobniejszych szczegółach.
Utwory tworzył z niezwykłą łatwością można rzec na poczekaniu, w jego rękopisach brak jakichkolwiek skreśleń i poprawek, charakterystycznych w rękopisach innych kompozytorów. U nich był to proces pełen wysiłku. U niego przelanie na papier tego co tkwiło głęboko w jego duszy. Muzyka pełna szlachetnego wyrazu, melodyjności, i wdzięku które sprawiają że muzyka Mozarta jest muzyką przemawiającą do słuchacza każdej epoki.


Najważniejsze wydarzenia z życia kompozytora:

Największe dzieła:

symfonie:

koncerty:

utwory instrumentalne:

kompozycje religijne:

W.A. Mozart skomponował w sumie:

Chcesz wiedzieć więcej? Poszukaj w: